Een wilde gans vliegt de creatieve ruimte binnen

Ik was te gast in Colorado Springs. In de ruimte ligt karton, touw, tape, stiften, hout en klei. Aan de muren hangen handgemaakte posters, beschilderde houten blokjes en origamivogels. Op de tafels liggen materialen waarvan je niet meteen weet wat je ermee moet doen.

De c-Space van Colorado College is bedoeld voor creatieve sessies. Studenten leren er hoe je groepen begeleidt bij het bedenken van nieuwe ideeën.

Maar iemand uit het management zei: 'This space is mainly for hanging out'.

Als je je best doet om die ruimte een waardevolle schatkamer te maken, is dat niet leuk om te horen. En toch moest ik er ook een beetje om glimlachen. Want eigenlijk klopt dat ook.

Ik was daar op bezoek bij een vriendin die er Creative Director is. Ze vertelde dat ze al een tijd zochten naar een manier om duidelijker te maken waar de ruimte voor bedoeld is. Iets dat mensen meteen begrijpen zodra ze binnenkomen.

Een paar dagen eerder had ik het boek Lummelend werken – op zoek naar het gouden ei gelezen van Wilma Wouters en Mirjam de Keizer. Het zat nog vers in mijn hoofd: goede ideeën ontstaan zelden via de kortste route. Ze maken omwegen. Net als een wilde gans die niet recht naar zijn bestemming vliegt, maar eerst een paar rondjes maakt.

Dus pakte ik tape, karton en stiften. Ik hergebruikte wat er al was. Ik ordende het alleen op een nieuwe manier. Binnen twee uur stond de eerste versie van een groot schema op de muur van de C-Space.

Na een nachtje slapen, overdacht ik wat de studenten hadden genoemd in het overleg. Het was niet alleen het actief bezig zijn met een vraagstuk, maar ook nog iets daarvoor. Ze noemden het 'Figure something out'. In versie twee zette ik die fase erbij. Nu hadden we vier fasen:

1. Figure something out

Bij de eerste fase tekende ik en raster met vakken: past, current, future, how en why. Studenten kunnen die vakken vullen met materiaal. Soms een schets, soms een voorwerp, soms een paar woorden.

2. Diverging

Bij diverging liggen overal materialen om iets te maken waarop je kunt associëren om nieuwe ideeën te bedenken.

3. Incubation

Bij incubation kan het zomaar betekenen dat je even buiten in het gras gaat liggen en naar de wolken kijkt. Of een verjaardagskaart maakt voor een vriend. Je doet iets waarbij je hersenen wel actief blijven, maar niet gericht zijn op het vraagstuk.

4. Converging

En bij converging kun je bijvoorbeeld een kettingreactie bouwen. Terwijl knikkers en blokjes elkaar in beweging zetten, ontdek je welke oorzaken en gevolgen er in je eigen vraagstuk zitten.

De docent vroeg de studenten wie wilde helpen om dit verder uit te werken en er een volgende stap in wilde zetten. Enthousiast gingen de handen omhoog. Een dag later kwam er een groepje van 4 studenten om er verder aan te werken. En nu ik weer terug in Nederland ben, krijg ik van mijn vriendin een update van een mooie banner die erboven is geplaatst. Er wordt nog verder geïtereerd! Soms is dat alles wat nodig is: een eerste prototype. Iets dat nog lang niet af is, maar wel laat zien hoe het zou kunnen werken.

Zo is het ook in organisaties die zoeken naar nieuwe ideeën en meteen de kortste route naar een oplossing willen nemen. Creativiteit werkt zelden zo. Af en toe helpt het om een wilde gans binnen te laten vliegen. Iemand die iets nieuws meebrengt, een simpel model op de muur zet en zegt: laten we gewoon eens beginnen.